Οίτη: φυσικό μεγαλείο ή μεταλλείο;

Οίτη: φυσικό μεγαλείο ή μεταλλείο;

Στο χωριό Κουμαρίτσι βρίσκεται σε εξέλιξη οξεία σύγκρουση για τον χαρακτήρα και το αναπτυξιακό μέλλον της ευρύτερης περιοχής

http://news.kathimerini.gr/, 10/06/2007
Του Δημητρη Χρηστου/ dchristou@kathimerini.gr

 

Το θέμα με το περιβάλλον για το οποίο -με αφορμή την αφιερωμένη διεθνή ημέρα, Τρίτη 5 Ιουνίου- οι δηλώσεις του πολιτικού κόσμου ξεπερνούσαν σε ευαισθησία και τους πιο «ultra» οικολόγους δεν είναι θέμα άποψης ή ιδεολογικής τοποθέτησης. Είναι θέμα και εθνικό και παγκόσμιο. Το να δημοσιοποιούμε καλοφτιαγμένες δηλώσεις μια φορά τον χρόνο δεν λέει τίποτα. Αφορμή για τον συγκεκριμένο πρόλογο αποτελούν οι πρόσφατες κινητοποιήσεις πολιτών και φορέων για την προστασία της Οίτης. Το ιστορικό και τα γεγονότα είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικά για όλους. Από τη μια μεριά οι κάτοικοι της περιοχής και πολλοί οικολογικού χαρακτήρα φορείς και από την άλλη η εταιρεία και το Εργατικό Κέντρο Φθιώτιδας που ζητά βιομηχανική ανάπτυξη και νέες θέσεις εργασίας. Ακόμα δεν έχουμε ξεκαθαρίσει ποιοι είμαστε, τι θέλουμε και προς τα πού πρέπει να πάμε. Θα αναπτύξουμε ένα τόσο πλούσιο (σε χλωρίδα, πανίδα και επιφανειακά ύδατα) και όμορφο βουνό σαν την Οίτη με ήπιες μορφές αγροτικής παραγωγής, κτηνοτροφίας και αγροτοτουρισμού ή θα επιλέξουμε την εξόρυξη των μεταλλευμάτων που κρύβει στα σπλάχνα του ή μήπως μπορούν να συνδυαστούν και τα δύο; Σε μια σοβαρή χώρα, όπως για παράδειγμα στην Αυστρία, όπου υπάρχει απόλυτη συνειδητοποίηση για την αξία του φυσικού κεφαλαίου θα μπορούσες να εμπιστευθείς πως μια χρυσή τομή δεν θα παραβιασθεί στην πορεία. Στο βασίλειο των μεσοβέζικων λύσεων, όπου ποτέ δεν τηρούνται οι αρχικές αποφάσεις, ο καθένας έχει κάθε λόγο να είναι καχύποπτος.

Ενα εκατ. τόνοι βωξίτη στα έγκατα του βουνού

Το φθινόπωρο του 2006 η μεταλλευτική εταιρεία ΕΛΜΙΝ υπέβαλε στο ΥΠΕΧΩΔΕ αίτηση για δύο τούνελ εξόρυξης βωξίτη στην περιοχή του χωριού Κουμαρίτσι στην Οίτη.

Παράλληλα, ζήτησε να κάνει εκτεταμένη έρευνα στο βουνό με γεωτρήσεις σε 250 σημεία λέει η εταιρεία, 296 λένε οι φορείς της περιοχής. Το όλο πρόγραμμα των ερευνών για την ύπαρξη κοιτασμάτων βωξίτη θα το χρηματοδοτούσε η ΕΛΜΙΝ, η οποία υποσχέθηκε ότι θα γίνουν όλες οι αποκαταστάσεις στη χλωρίδα που θα καταστραφεί. Επί του συγκεκριμένου αιτήματος δεν έλαβε απάντηση. Ισως προκάλεσε τρόμο ο αριθμός των γεωτρήσεων.

Σε ό,τι αφορά την αίτηση για τα δύο τούνελ, το Νομαρχιακό Συμβούλιο Φθιώτιδας απέρριψε το αίτημα, χωρίς ουσιαστικά να πάρει θέση, με την αιτιολογία ότι δεν υπάρχει ομόφωνη γνώμη των εμπλεκόμενων φορέων της περιοχής από τη μία και του Εργατικού Κέντρου από την άλλη.

Ο κάτοικοι και οι οικολογικοί φορείς συνέχισαν τις κινητοποιήσεις τους για να μη γίνουν οι μεταλλευτικές επεκτάσεις και στις 27 Απριλίου έγινε μεγάλη πεζοπορία 20 χιλιομέτρων στον δρυμό του βουνού από την Παύλιανη στο Κουμαρίτσι και επιστροφή πάλι στην Παύλιανη.

Οι κάτοικοι και οι φορείς

Κανονικά και μόνο το γεγονός πως η Οίτη είναι προστατευμένη περιοχή «Natura 2000» και τα δύο σημεία στα οποία πρόκειται να γίνουν οι δύο στοές είναι χαρακτηρισμένα ως SPA (περιοχή ειδικής προστασίας ορνιθοπανίδας) θα έπρεπε να ήταν ικανή απαγορευτική συνθήκη για να μην υπάρχει θέμα, ούτε για συζήτηση. Η χωροθέτηση για την προστασία του φυσικού μας κεφαλαίου δεν γίνεται για να την παραβιάζουμε ανοίγοντας μερικά ή και πολλά παράθυρα.

Οι μεταλλευτικές δραστηριότητες, για τους κατοίκους της Οίτης σημαίνουν -όπως σημειώνουν σε ανακοίνωσή τους- διάνοιξη δρόμων, μετακίνηση βαρέων οχημάτων, όχληση. Σημαίνουν ακόμη μη αναστρέψιμες οικολογικές αλλοιώσεις όπως καταστροφή ευαίσθητων χερσαίων οικοσυστημάτων, μετακινήσεις απειλούμενων ειδών άγριας ορνιθοπανίδας αλλά και θηλαστικών, ανατροπή της φυσικής υδρολογίας του βουνού. Με τη μετατροπή της περιοχής σε μεταλλευτική, εκατοντάδες επαγγελματίες και εργαζόμενοι στον τουρισμό, επισιτισμό, οικοδομές, εμπόριο αλλά και αγρότες και κτηνοτρόφοι, θα αντιμετωπίσουν το φάσμα της ανεργίας. Οι πρωτοβουλίες των τοπικών φορέων έχουν βρει υποστηρικτές σε όλη τη χώρα καθώς υποστηρίζουν και συνυπογράφουν τις θέσεις τους 43 φορείς.

Η άποψη της ΕΛΜΙΝ

Η ΕΛΜΙΝ στην περιοχή της Οίτης εγκαταστάθηκε το 1999 κερδίζοντας σε διεθνή διαγωνισμό το βωξιτικό κομμάτι των μεταλλείων Σκαλιστήρη. Σήμερα στα μεταλλεία αυτά τα κοιτάσματα των οποίων βαίνουν προς εξάντληση απασχολεί περί τα 150 άτομα. Η ετήσια παραγωγή της είναι 300.000 τόνοι, που όλοι προορίζονται για εξαγωγές. Οπως υπολογίζει η εταιρεία, στην περιοχή του χωριού Κουμαρίτσι όπου ζήτησε τη δημιουργία των δύο στοών υπάρχουν κοιτάσματα βωξίτη από 600.000 έως 1.000.000 τόνους.

Σε περίπτωση που η αίτηση γίνει αποδεκτή και εγκατασταθεί εκεί, η εταιρεία θα απορροφήσει επιπλέον 50 εργαζόμενους, ενώ η συνολική έκταση δάσους που θα εκχερσωθεί θα είναι περί τα 40 στρέμματα. Από τις στοές αυτές υπολογίζεται ότι θα υπάρχει μέση ημερήσια παραγωγή 500 τόνων. Επίσης, η εταιρεία εκτιμά ότι οι κινήσεις των 25 τόνων φορτωτικής δυνατότητας φορτηγών αυτοκινήτων για τη μεταφορά του μεταλλεύματος στο ιδιόκτητο λιμάνι της Αγ. Μαρίνας, θα είναι δύο αυτοκίνητα την ώρα επί 16 ώρες την ημέρα. Η διάρκεια ζωής των συγκεκριμένων μεταλλείων υπολογίζεται από την εταιρεία στα δέκα χρόνια. Η ΕΛΜΙΝ στις προτάσεις της προς τους δικαιούχους της συγκεκριμένης έκτασης πρότεινε αμοιβή 0,25 λεπτά ανά τόνο και 12.000 ευρώ σε ετήσια βάση. Να σημειώσουμε ότι η τιμή του βωξίτη που διαρκώς ανεβαίνει είναι περί τα 26 ευρώ ο τόνος και ότι 2,5 τόνοι βωξίτη αποδίδουν έναν τόνο καθαρού αλουμινίου. Κατά τη γνώμη του διευθύνοντος συμβούλου της ΕΛΜΙΝ κ. Πολυχρονόπουλου, τα συγκεκριμένα σημεία που επέλεξε η εταιρεία για τις δύο στοές απέχουν 850 μέτρα από το χωριό, δεν βρίσκονται στον πυρήνα του δρυμού και δεν πρόκειται να αλλοιώσουν το φυσικό τοπίο.

Εργαζόμενοι και... Τσάβες

Σημαντικό ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη υπόθεση έχει η τοποθέτηση του Εργατικού Κέντρου Φθιώτιδας όπου η υποστήριξη των σχεδίων της ΕΛΜΙΛ μοιάζει να ξεπερνά τα όρια της εύλογης ανησυχίας -ίσως- για τις χαμένες θέσεις εργασίας των συναδέλφων τους, αν δεν γίνει η συγκεκριμένη επένδυση - επέκταση. Μάλιστα, η συνδικαλιστική παράταξη της ΔΑΚΕ στο νομό εξέδωσε πολυσέλιδη ανακοίνωση που κατακεραυνώνει ως τρομοκράτες όσους τάσσονται κατά των μεταλλείων, βάλλοντας και κατά του βουλευτή της Ν.Δ. κ. Ηλία Καλιώρα που διαφώνησε και αυτός με την επένδυση σε μια προστατευόμενη περιοχή, αναφέροντας: «Και η απορία ευθέως απευθύνεται και προς τον βουλευτή Ηλία Καλιώρα, αν αυτά τα θεωρεί εφικτά, αν θεωρεί ότι ζούμε σε φιλελεύθερη ευρωπαϊκή χώρα ή στη Βενεζουέλα του Τσάβες και προκρίνει και προσδοκά κρατικοποιήσεις ή πραξικοπηματικές αναθεωρήσεις των πράξεων της Πολιτείας ως επικεφαλής μάλιστα του τομέα Οικονομικών του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας». Τσάβες, λοιπόν, όποιος θεωρεί ότι πρέπει να προστατευθεί το φυσικό κεφάλαιο. Σε ερώτημα προς τον πρόεδρο του Εργατικού Κέντρου αν η εργατική τάξη οφείλει να αντιμετωπίζει τα ζητήματα του περιβάλλοντος με μεγαλύτερη ευαισθησία, πως μπορεί να προκύψουν πολύ περισσότερες θέσεις εργασίας από μια ήπια ανάπτυξη της περιοχής, η απάντηση ήταν πως έχουμε χορτάσει από ωραία λόγια, αλλά η ανεργία από την αποβιομηχάνιση πάει σύννεφο.

Ας σεβαστούμε τους κανόνες

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως το οικονομικό μέλλον της χώρας μας βρίσκεται στις υπηρεσίες και στην ήπια ανάπτυξη προϊόντων, με ικανή, ανταγωνιστικά, προστιθέμενη αξία. Επίσης δεν μπορεί να παραβλέπεται πως η Ελλάς από αρχαιοτάτων χρόνων έως σήμερα είναι πλούσια σε μεταλλεύματα και όπου αυτό δεν δημιουργεί σοβαρό περιβαλοντολογικό κόστος και δεν ακυρώνει άλλες εξίσου σημαντικές δραστηριότητες ανάπτυξης μπορεί και πρέπει να αξιοποιείται. Αν μπορούσαμε να συζητήσουμε σοβαρά και ψύχραιμα, αν προτάσσαμε το γενικότερο συμφέρον αντί του στενά ατομικού, τότε τα πράγματα θα μπορούσαν να απλοποιηθούν και να βρεθούν οι καλύτερες δυνατές λύσεις. Ολοι θυμόμαστε πώς χάθηκε η σημαντική επένδυση στα μεταλλεία χρυσού, στην περιοχή της Χαλκιδικής, με τρόπους που εξέθεσαν τη χώρα μας στο εξωτερικό, αφού η κυβέρνησή μας αθέτησε τις υπογραφές της διότι, στην ουσία, κάποια οικόπεδα πολιτών θα έχαναν την αξία τους.

Πρέπει να μάθουμε να σεβόμαστε τους κανόνες. Χρειαζόμαστε τον επίγειο πλούτο της φύσης μας, χρειαζόμαστε και τον υπόγειο, αρκεί το ένα να μην είναι σε βάρος του άλλου. Δυστυχώς, όποτε άνοιξαν «παράθυρα» στις ερμηνείες των νόμων, ακολούθησε γενική κατεδάφιση. Μια βόλτα στα παράλια του Σαρωνικού αρκεί και περισσεύει.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_6044_10/06/2007_229957

Copyright: http://www.kathimerini.gr